1

2

3

4

5

 

Alergiczne zapalenie płuc

Kiedy mówimy o zapaleniu płuc zazwyczaj bierzemy pod uwagę dwie najczęstsze jego przyczyny, a mianowicie wirusy lub bakterie. Tymczasem nie do końca sobie uświadamiamy, że przyczyn tych może być znacznie więcej i zapalenie płuc może mieć przykładowo podłoże alergiczne. Tego typu infekcje dotyczy zarówno dorosłych jak i dzieci. Mogą ją powodować zarówno alergeny wziewne, jak też alergie kontaktowe czy pokarmowe. W przypadku dzieci bardzo często głównym sprawcą jest mleko krowie. Do objawów alergicznego zapalenia płuc należy zaliczyć przede wszystkim kaszel, ataki duszności, ogólne osłabienie, niekiedy także brak apetytu oraz inne objawy typowe dla infekcji dróg oddechowych takie jak przykładowo ropna wydzielina na migdałkach, w nosie, na oskrzelach itd. a także gorączka. Leczenie alergicznego zapalenia płuc jest niezwykle trudne z uwagi na trudne rozpoznanie. Zazwyczaj bowiem pierwszej kolejności trafiamy do pediatry lub lekarza pierwszego kontaktu. Leczenie antybiotykami i lekami przeciwzapalnymi nie przynosi zaś odpowiednich efektów. Wówczas zazwyczaj zaczyna się wędrówka od jednego do drugiego lekarza i dopiero po pewnym czasie trafiamy od pulmonologa lub alergologa. Niezwykle istotna jest tutaj diagnostyka. Z tego powodu warto na początku zrobić testy alergiczne, który pozwolą nam określić kto jest winowajcą obecnego stanu rzeczy. Dopiero wówczas lekarz podejmuje decyzję o właściwym leczeniu (może to być przykładowo usunięcie źródła alergii – stosuje się to głównie w przypadku alergii pokarmowej), odczulanie bądź też podanie odpowiednich leków przeciwalergicznych.

Jak zapobiegać zapaleniu płuc?

Zapalenie płuc to jedna z cięższych infekcji układu oddechowego. Bardzo często występuje ona jako powikłanie wielu nieleczonych lub też niewłaściwie leczonych chorób typu grypa, zapalenie oskrzeli, czy inne choroby zakaźne np. ospa, odra, różyczka. Zazwyczaj jest ono dalszą konsekwencją zapalenia oskrzeli. Mówimy więc wówczas o odoskrzelowym zapaleniu płuc. Jeśli więc mamy pod opieką dziecko lub też osobę starszą, która cierpi, na którąś z powyższych chorób lub też inną chorobę przewlekłą, wymagającą stałego leżenia powinniśmy przedsięwziąć odpowiednie środki, które pozwolą nam się ustrzec zapalenia płuc. Po pierwsze powietrze w pomieszczeniu, w którym przebywa chory powinna być często wymieniane. Z tego powodu pokój powinien być często wietrzony. Najlepiej wietrzyć go w czasie nieobecności chorego np. podczas jego wizyty w toalecie. Jeśli chory nie opuszcza pomieszczenia, a na dworze jest raczej chłodno, to na czas wietrzenia należy go szczelnie otulić kołdrą. Powietrze nie może być także zbyt suche. Z tego powodu warto zainwestować specjalne nawilżacze powietrza, względnie kłaść na kaloryferze mokre ręczniki. W przypadku osób obłożnie chorych powinniśmy pamiętać o stosunkowo częstych zmianach pozycji chorego. Ważna jest także systematyczna pielęgnacja jamy ustnej. Jeśli mimo wszytki infekcji nie da się uniknąć konieczne jest podanie leków przeciwzapalnych, antybiotyków, a w niektórych przypadkach również tlenu.

Typowe, a atypowe objawy zapalenia płuc

Zapaleniem płuc określamy stan zapalny miąższu płucnego. Jest to jedna z cięższych form chorób układu oddechowego, występująca bardzo często jako powikłanie zapalenia oskrzeli. Choroba ta może mieć rożne przyczyny. Mogą ją wywoływać zarówno bakterie, wirusy, jak i inne patogeny np. pierwotniaki. W przypadku każdego pacjenta może ona także mieć nieco inny przebieg i nieco inaczej się objawiać. W przypadku typowego zapalenia płuc objawy są dosyć charakterystyczne, a choroba bardzo szybko postępuje. Mamy wówczas do czynienia z kaszlem, któremu towarzyszy zazwyczaj odkrztuszanie ropnej plwociny. Do tego dochodzi bardzo często wysoka gorączka (zazwyczaj przekraczająca znacznie 38 kresek). Ponadto chory może także odczuwać silny ból w okolicach klatki piersiowej. Tutaj mamy do czynienia z raczej ostrym przebiegiem infekcji, więc objawy są szczególnie męczące, jednak zapalenie płuc jest wówczas znacznie łatwiejsze do zdiagnozowania. W niektórych wypadkach jednak diagnoza jest znacznie trudniejsza, ponieważ objawy pojawiają się sukcesywnie i nie są jednoznaczne. Mówimy wówczas o drapaniu w gardle, suchym, uporczywym kaszlu, bólach głowy, bólach mięśni i stawów , gorączce. Kolejne objawy pojawiają się stopniowo. Pacjent jest coraz bardziej osłabiony, apatyczny. Czasem do powyższych objawów mogą dojść także wymioty i biegunki. Mówimy wówczas o atypowym zapaleniu płuc – jest ono znacznie trudniejsze do zdiagnozowania. Jego objawy można zaś pomylić z grypą.

Kto jest najbardziej narażony na infekcje zapalenia płuc?

Zapalenie płuc to jedna z najczęstszych infekcji naszego układu oddechowego. Polega ona na stanie zapalnym tzw. miąższu płucnego. Przyczyny tej infekcji mogą być bardzo zróżnicowane. Za infekcję mogą bowiem odpowiadać zarówno wirusy, bakterie jak też przykładowo pierwotniaki. W wielu przypadkach przyczyny te nakładają się na siebie. Mówimy wówczas o tzw. odmianie mieszanej. Na zapalenie płuc może zachorować praktycznie każdy. Niemniej jednak istnieją osoby, które znajdują się w tzw. grupie ryzyka. Kto znajduje się w tej grupie. Mowa tutaj przede wszystkim o palaczach zarówno czynnych jak i biernych oraz osobach prowadzących tzw. niehigieniczny tryb życia nadużywających alkoholu i innych używek, ale też przemęczonych i przepracowanych. W następnej kolejności zagrożone są osoby o obniżonej odporności, a więc zarówno dzieci, które posiadają jeszcze niedojrzały układ odpornościowy, jak też osoby starsze lub też osoby cierpiące na choroby przewlekłe, w przypadku, których układ odpornościowy jest znacznie osłabiony. Z tego też powodu bardzo często zapalenie płuc rozwija się na oddziałach szpitalnych. (Mówimy nawet o odmianie szpitalnej zapalenia płuc). Kolejna grupa to osoby cierpiące na choroby autoimmunologiczne takie jak przykładowo cukrzyca czy nadczynność tarczycy. Na większą podatność na zachorowanie naraża nas także przyjmowanie niektórych leków np. leków immunosupresyjnych stosowanych po przeszczepach.

Podstawowe rodzaje zapalenia płuc

Zapalenia płuc to powszechnie stosowana nazwa zapalenia miąższu płucnego. Wyróżniamy różnego rodzaje zapalania płuc w zależności od ich przyczyny, przebiegu źródła zakażania i powierzchni, jaką obejmuje stan zapalany. W związku z tym możemy wyróżnić szereg różnych odmian zapalenia płuc. Zapalenia płuc może być spowodowane przez różne czynniki. Najczęściej są to wirus lub bakterie, jednak to nie jedyne przyczyny wywołujące zapalenie płuc. W związku z tym możemy mówić o odmianie wirusowej (mogą je wywołać zarówno adenowirusy, jak też i wirusy innych chorób zakaźnych takich jak przykładowo grypa czy różyczka), bakteryjnej (tutaj winowajcą mogą być zarówno bakterie gram dodatnie, jak też gram ujemne czy dwoinki zapalenia płuc). Ponadto przyczyną zapalenia płuc mogą być także pierwotniaki czy roteksje. Niekiedy występuje także więcej niż jedna przyczyna. Wówczas mówimy o odmianie mieszanej. Ze względu na miejsca zakażenia zapalenie płuc możemy podzielić na szpitalne lub pozaszpitalne. Pamiętajmy o tym, że na oddziałach, na których przebywają głównie osoby o obniżonej odporności wirusy mogą rozprzestrzeniać się nad wyraz szybko. Ponadto zapalenie płuc można podzielić także ze względu na miejsce, które w największym stopniu zostało objęte stanem zapalnym. W związku z tym wyróżniamy odmianę płatową, śródmiąższową, odoskrzelową. Zapalenie płuc występuje również bardzo często jako powikłanie wielu innych chorób (głównie chodzi tu o choroby układu oddechowego). Najczęściej jest ono bezpośrednią konsekwencja zapaleni oskrzeli.

Jak postępować w przypadku bakteryjnego leczenie oskrzeli?

Kiedy zgłaszamy się do lekarza rodzinnego z typowymi objawami zapalenia oskrzeli lekarz musi nie tylko ocenić jakie jest nasilenie objawów, ale też co spowodowało chorobę. Czy sprawcą infekcji są wirusy czy bakterie. Od tego zależy bowiem w dużej merze to w jaki sposób będzie przebiegał proces leczenia. Najlepiej wykonać wtedy antybiogram. Dzięki temu nie tylko będziemy stanie ocenić, jakie bakterie są źródłem infekcji, ale będziemy też w stanie ocenić, jaki antybiotyk będzie w ich wypadku najskuteczniejszy. To, że mamy do czynienia z infekcją bakteryjną możemy podejrzewać jeśli zapaleniu oskrzeli poza typowymi objawami, katar, ból gardła, kaszel towarzyszą także dodatkowe objawy takie jak wysoka gorączka, przemęczenie, spadek formy, świszczący oddech oraz odkrztuszanie ropnej wydzieliny. Ważne jest to, aby przyjmować antybiotyk ściśle według zaleceń lekarza zarówno jeśli chodzi o dawkę, jak i okres jego przyjmowania, nawet po ustąpieniu objawów. Oprócz tego powinniśmy przyjmować leki przeciwzapalne i obniżające gorączkę oraz leki umożliwiające, odkrztuszanie wydzieliny. Bardo ważne jest również to, aby w owym czasie dużo pić oraz stale wietrzyć i nawilżać powietrze w pomieszczeniu, w którym stale przemieszczamy. Lekarz może także w uzasadnionych sytuacjach podjąć decyzję o wprowadzeniu antybiotyku nawet w przypadku infekcji wywołanej przez wirusy, jeśli kwestia dotyczy pacjentów znajdujących się w grupie ryzyka. Mowa tu przede wszystkim o palaczach lub astmatykach.

Jak postępować w przypadku wirusowego leczenie oskrzeli?

Kiedy zgłaszamy się do lekarza z takimi objawami jak gorączka, katar, suchy kaszel, ból gardła, lekarz może po wstępnym zbadaniu i przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego stwierdzić, że mamy do czynienia z zapaleniem oskrzeli. Jednak na tym diagnostyka zazwyczaj się nie kończy. W dalszej kolejności lekarz musi stwierdzić czy mamy do czynienia infekcja wirusową czy bakteryjną. Od tego zależy bowiem w dużej mierze to jakie leczenie będzie bardziej adekwatne. Jeśli mamy do czynienia z infekcją wirusową nie ma konieczności podawania antybiotyku. Stosuje się wówczas leki przeciwzapalne, syropy i inne środki ułatwiające rozrzedzanie i odkrztuszanie wydzieliny. Jeśli infekcji towarzyszy gorączka to ponadto stosuje się leki napotne oraz obniżające gorączkę. Bardzo ważne są także inne działania, jakie podejmiemy w tym okresie. Jeśli infekcja dotyczy dziecka powinniśmy zadbać o to, aby dziecko dużo piło. Najlepiej sprawdza się woda oraz herbatki owocowe. Ważne jest także aby pomieszczenie, w którym przebywa dziecko było stale wietrzone i nawilżane. Pomocne mogą okazać się zarówno tradycyjne nawilżacze, a kiedy ich brak również rozwieszane mokre ręczniki. Lepiej nieco cieplej ubrać dziecko, za to zadbać o to aby temperatura była nieco niższa. Łatwiej będzie mu wówczas oddychać i oczyszczać nos. Tutaj kolejna istotna kwestia. Powinniśmy dbać o to, aby dziecko regularnie oczyszczało nos. Młodszym dzieciom możemy w tym pomóc przy użyciu specjalnych aspiratorów.

Ostre lub przewlekłe zapalenie oskrzeli

Zapalenie oskrzeli to infekcja, z którą raz na jakiś czas musi się mierzyć niemal każdy z nas. Tym bardziej, że w większości wypadków rozprzestrzenia się ona nad wyraz łatwo i jest roznoszona przez wirusy (głównie mowa tu o wirusach paragrypy). W przypadku dorosłych i starszych dzieci zazwyczaj nie ma mowy o większych zagrożeniach, ponieważ przy stosowaniu się do właściwych zaleceń są oni stosunkowo łatwo poradzić sobie z infekcją. Nieco gorzej sprawa przedstawia się w przypadku niemowląt, u których układ oddechowy nie jest jeszcze tak dobrze wykształcony, które nie potrafią też w żaden sposób pozbyć się wydzieliny, nie potrafią jej wypluć ani wydmuchać nosa. Szczególnie poważnie sprawa przedstawia się w przypadku zajęcia oskrzelików. Jednak nawet w przypadku osób starszych nie zawsze zapalenie oskrzeli jest szybko przemijającą, niegroźną infekcją. Zapalenie oskrzeli może bowiem mieć momentami charakter ostry lub przewlekły. Ostre zapalanie oskrzeli wstępuje zazwyczaj jako powikłanie przeziębienia lub grypy. Zazwyczaj towarzyszy mu wysięk oskrzelowy oraz silne przekrwienie oskrzeli, a niekiedy również złuszczanie się nabłonka. Kiedy mówimy i przewlekłym zapaleniu oskrzeli mamy na myśli infekcję, która utrzymuje się dłużej niż trzy miesiące. Infekcji towarzyszy zazwyczaj mokry kaszel, z dużą ilością odkrztuszanej wydzieliny. Jej przewlekły charakter wynika w dużej mierze z tego, że układ oddechowy jest stale podrażniony (mamy z tym do czynienia w momencie, jeśli pracujemy w jakimś mocno zanieczyszczonym miejscu pracy lub też jesteśmy biernymi palaczami).

Typowe objawy zapalenia oskrzeli

Zapalenie oskrzeli to bardzo częsta infekcja, dotycząca zarówno dzieci jak i dorosłych. Zazwyczaj wywołują wirusy paragrypy. Chociaż niezwykle aktywny jest tutaj również szereg innych wirusów. W niektórych przypadkach (jednak zdecydowanie rzadziej) infekcja może zostać wywołana również przez bakterie. Objawy zapalenia oskrzeli rozwijają się dosyć stopniowo i są raczej charakterystyczne. Zazwyczaj w pierwszej kolejności pojawia się katar, ból gardła, oraz suchy, męczący kaszel. Kaszel z czasem staje się bardziej mokry i towarzyszy mu odksztuszanie lepkiej wydzieliny. W przypadku dzieci zapalenie oskrzeli bardzo często wiąże się dodatkowo z wymiotami. Dziecko może mieć bowiem problem z wypluciem odkrztuszonej wydzieliny. W rezultacie zostaje ona połknięta. Nagromadzona w ten sposób w flegma może więc po pewnym czasie sprowokować odruch wymiotny. Infekcji może towarzyszyć w zależności od jej przebiegu stan podgorączkowy lub też gorączka (sięgająca nawet powyżej 38 stopni). Obserwujemy jednak również takie wypadki zapalenia oskrzeli, w których gorączka w ogóle nie występuje. Jednym z objawów może być także świszczący oddech, który jest spowodowany zaleganiem dużej ilości wydzieliny oskrzelach. O ile starsze dziecko właściwie leczone, pojone, oklepywane jest sobie stanie stosunkowo szybko i łatwo poradzić z tego typu infekcją, to w przypadku młodszych dzieci mających problem z odkrztuszaniem wydzieliny, wydmuchiwaniem nosa itp. leczenie jest znacznie trudniejsze.

Infekcja zapalenia oskrzeli

Zapalenie oskrzeli to dosyć częsta przypadłość, dotykająca niemal w różnym stopniu zarówno dorosłych, jak i dzieci. Wynika to w dużej mierze z faktu, że zapalnie oskrzeli może być wywoływane zarówno przez bakterie, jak i wirusy. Jednak badania wykazują, że to te drugie są przyczyną blisko 90%infekcji. Najczęściej infekcje wywołuje wirus paragrypy. Z tego też powodu tak łatwo przenoszą się one zarówno w jednym jak i drugim środowisku. W szkołach i przedszkolach infekcja ta rozwija się praktycznie masowo. Jeśli zaś dziecko przyniesie wirusa z przedszkola to w bardzo szybkim czasie zarażają się pozostali domownicy i w taki sposób machina się nakręca. Ponadto zapalenie oskrzeli może mieć charakter ostry lub przewlekły. W tym drugim przypadku choremu dokucza zazwyczaj mokry uporczywy kaszel, a objawy mogą się utrzymywać przez blisko trzy miesiące. Z tym typem zapalenia oskrzeli zmagają się głównie osoby palące, jak też osoby, które stale przebywając w dusznych, zadymionych pomieszczeniach. Musimy bowiem zdawać sobie sprawę z tego, że zakurzone, duszne pomieszczenie bardzo często przyczynia się do nasilenia objawów infekcji. Z tego powodu jednym z działań profilaktycznych powinno być częste wietrzenie pomieszczenie oraz nawilżanie powietrza. (Można do tego wykorzystać zarówno tradycyjne nawilżacze, jak też porozkładać garnki z parującą wodą czy nawet rozwiesić mokre pranie w danym pomieszczeniu.)